Bahçe içerisini bir vaha haline getirmeyi düşünen ancak her anlamda geleneksel betonarme havuzların yüksek maliyetlerinden kaçınarak onların uzun süren inşaat süreçleri ve ruhsat bürokrasisiyle uğraşmayı istemeyenler açısından en ideal çözümlerden birisi yer üstü prefabrik havuzlardır.
Gelişen teknolojiyle beraber son yıllarda hem dünyada hem de ülkemizde popülaritesi giderek artış gösteren yer üstü prefabrik havuz sistemleri, ekonomik olmaları kadar pratikliğiyle de öne çıkar.
Yer üstü prefabrik havuzlar diğer adıyla zemin üstü prefabrik havuzlar olarak da bilinir. Toprağın kazılmasına hiç gerek kalmadan düz bir zemin üzerine monte edilerek parçaları da fabrikasyon olarak üretilmiş, taşınabilir ya da yarı sabit havuz sistemleridir. Genellikle de çelik duvarlar, güçlü PVC astarlar ya da sert kompozit malzemelerden elde edilerek üretilirler.
Geleneksel havuzlar düşünüldüğünde onlar kadar kalıcı bir yapıda olmadıklarından mülk değerini hiç yapay olarak şişirmeye gerek duymadan lüks bir kullanım sunarlar. Bunun için de herhangi bir taşınma durumunda sökülüp çok kolay bir şekilde yeni adrese götürülebilir.
Kullanılan malzeme ile yapısal dayanıklılık dikkate alındığında yer üstü havuzlar temel anlamda üç kategoride incelenebilir:
En dayanıklı ve en uzun ömürlü yer üstü havuz türüdür. Havuzun dış çeperinde galvanizli çelik levhalar vardır. İç kısmında da su sızdırmazlığını sağlayan ve havuzun daha estetik görünmesine yarayan kalın bir liner yani havuz kaplama malzemesi bulunur. Bu havuzların hemen etrafına ahşap ya da kompozit deck (iskele) yapılarak gömme havuz görünümü verilebilir.
Alüminyum, çelik ya da yoğunlaştırılmış plastik paneller yardımıyla bunların birbirine kilitlenmesiyle oluşturulan sistemlerdir. Mukavemeti çok fazla olduğundan modüler yapıları sayesinde farklı derinlik eve boyut seçenekleri vardır.
Daha çok mevsimlik kullanım için ideal havuz türleridir. Elektrostatik toz boyalı çelik boruların birbirine geçirilerek ve içerisine de güçlü PVC kumaşın gerilmesiyle oluşan havuzlardır. Kurulumu ve sökümü de çok kolaydır.
Yer üstü prefabrik havuzlar, kazı gerektirmeden ekonomik olmaları ve hızlıca kurulabilmeleri sebebiyle son yıllarda popüler bir hale gelmiştir. Ancak buz tür havuzların daha uzun ömürlü ve güvenli olabilmesi tamamen doğru bir kurulum sürecinden geçer. Bunun için aşağıdaki adımlar dikkatlice incelenmelidir:
Havuzun kurulacağı alan mutlaka güneş almalıdır. Ancak ağaçlardan ve yeraltı hatlarından da uzak olması gerekir. Zemin üzerindeki tüm taşlar, otlar ve kökler tamamen temizlenir. Havuzun altına ince bir elenmiş kum tabakası serilir ya da beton bir zemin dökülür.
Havuzun çapını ya da dikdörtgen formunu belirleyici alt raylar zemine dizilerek, birbirine kenetlenir.
Rulo haline getirilen çelik duvar, rayların içerisine geçirilerek açılır. Vidalama ve sabitleme işlemleri de büyük bir titizlikle yapılır.
Havuzun içerisine koruyucu bir keçe serildikten hemen sonra, su sızdırmazlığını sağlayan liner duvarların üzerine gerilir. Kırışıklıkları önlemek adına da tam da bu aşamada içeriye çok az miktarda su verilerek liner tabana oturtulur.
Skimmer (yüzey sıyırıcı), pompalama sistemi ve kum filtresi, havuz duvarındaki kesiklere monte edilerek ardından da hortum bağlantıları gerçekleştirilir.
Havuz tamamen suyla doldurularak, kimyasal şartlandırma yapılır ve ardından da filtrasyon sistemi çalıştırılarak havuz kullanıma açılır.
Bir panel prefabrik havuz, temeli dikkate alındığında üç ana yapısal katmandan ve filtrasyon sisteminden oluşmaktadır:
Taşıyıcı Paneller (Duvar Blokları)
Havuzun şeklini ve toprak altında kalan kısımların dış basınçlara karşı dayanıklılığını sağlayan paneller genelde iki farklı malzemeden üretilirler.
Galvanizli Çelik Paneller: Korozyona yani paslanmaya karşı yüksek dirençli, statik hesaplamaları yapılmış ağır hizmet tipi çeliklerlerden oluşur.
Kompozit / Polimer Paneller: Paslanma riski olmayan, kimyasallara ve toprak asitlerine karşı aşırı dayanıklı modern plastik yapılardır.
Liner Kaplama (İç Kaplama)
Liner, havuzun tabanını ve duvarlarını tek parça halinde ya da yerinde kaynak yapılarak kaplayan anti-bakteriyel, UV ışınlarına dayanıklı vinil (PVC) esaslı ve dirençli malzemelerdir. Genelde 0.80 mm ile 1.5 mm arasında değişen kalınlıkları vardır. Gözeneksiz yapıları sayesinde yosun tutmadan tamamen pürüzsüz bir dokunuş hissi ortaya koyarlar.
Destek Payandaları (Buttress)
Toprağın dışarıdan uygulamış olduğu baskıyı ve havuz suyunun içeriden uyguladığı itme kuvvetini dengeleyen, panellerin arka kısmına monte edilen üçgen çelik veya kompozit destek ayaklarıdır.
Yer üstü prefabrik havuzlar, geleneksel betonarme havuzlara göre kıyaslandığında hem kurulum rahatlığı hem de maliyeti açısından pek çok avantajı da bünyesinde barındırır. Bahçesine havuz yaptırmak isteyen fakat uzun süren inşaat süreçleriyle uğraşmak istemeyenler adına en pratik çözümlerindendir.
Betonarme bir havuzla birlikte bunun inşaat, hafriyat, işçilik ve malzeme maliyetleri dikkate alındığında yer üstü prefabrik havuzlar her anlamda yüzde 50 ila 70 oranında daha ekonomiktir.
Betonarme havuzların yapımı aylar süren çaba alırken yer üstü prefabrik havuzlar boyutlarına göre 1 ila 3 gün içerisinde kurularak suyla doldurulmaya hazır bir hale gelir.
Toprak kazılmadığından ve kalıcı bir beton yapı inşa edilmediği için belediyeden imar izni ya da havuz ruhsatı almanıza gerek yoktur.
Eğer ki kiracı iseniz ya da ileride evinizi değiştirmek gibi bir planınız varsa havuzunuzu sökerek yeni yerinize rahatlıkla taşımak mümkündür.
Havuz yerden yüksekte olduğundan evcil hayvanların ya da küçük çocukların kazara havuza düşmelerinin riski, gömme havuzlara göre çok daha azdır. Havuzun merdivenini kaldırdığınızda güvenlik riski daha da artacaktır.
Esnek Estetik Tasarım Havuzun hemen çevresinde yapılacak şık bir ahşap ya da kompozit kaplama (decking), çevre aydınlatması ve peyzaj sayesinde lüks bir resort görüntüsü elde etmek oldukça basittir.
Yer üstü havuzların bakımı, gömme havuzlara oranla çok farklı değildir. Hacimleri genellikle küçük olduğundan su dengesini korumak daha da kolaylaşır.
Havuz motoru ve filtresi, havuz suyunu günde en az 6 ila 8 saat süresince sirküle etmelidir. Kum filtresinin düzenli olarak ters yıkama (backwash) işlemine tabi tutulması da şarttır.
Haftada en az 1-2 kez suyun pH ve klor seviyeleri ölçülmelidir. İdeal pH seviyesi ise 7.2 ila 7.6 arasında olması gerekir.
Yüzeyindeki yaprak ve böcekler kepçe yardımıyla temizlenmeli, havuz tabanı için üretilen özel vakumlu yer üstü havuz süpürgeleriyle haftalık temizliği mutlaka yapılmalıdır.
Havuz kış aylarında sökülmeyecekse su seviyesi skimmer seviyesinin altına indirilerek, kışlık bakım kimyasalları eklenmeli ve havuzun üzeri havuz brandası ile sıkıca boşluk bırakılmayacak bir şekilde kapatılmalıdır.
Yer üstü prefabrik havuzlar, yüksek maliyetlere hiç katlanmadan, bahçenizi tamamen kişisel bir eğlence ve rahatlama alanına dönüştürmek adına herkes için mükemmel bir alternatiftir. Doğru zemin hazırlığıyla kaliteli malzeme seçimi ve düzenli periyodik bakım sayesinde bu havuzlar, ailenize uzun yıllar süresince yaz aylarının keyfini doyasıya çıkarma imkanı sunacaktır.
Eğer ki siz de bütçenizi fazla zorlamadan hızlıca havuz sahibi olmayı düşünüyorsanız, bahçenizin ölçülerini alarak işe koyulabilir ve tarzınıza gidecek en uygun prefabrik havuz modelini seçmek adına doğru bir firmayla çalışabilirsiniz.